bậc cửa
Định nghĩa
- Danh từ:
- Phần nâng cao bằng gạch, đá hoặc bê tông ngay dưới chân cửa ra vào: Chỉ cấu trúc nhỏ, thường là một bậc thang đơn lẻ hoặc một mặt phẳng hơi nhô cao, nằm ở vị trí tiếp giáp giữa ngưỡng cửa và sàn nhà hoặc mặt đất bên ngoài.
- Vị trí ngay lối ra vào của một căn nhà, công trình: Dùng để chỉ khu vực cụ thể đó, thường mang ý nghĩa biểu tượng về sự chuyển tiếp giữa bên trong và bên ngoài.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Bà tôi thường ngồi hóng mát trên bậc cửa vào mỗi buổi chiều. (Bà tôi thường ngồi hóng mát trên bậc cửa vào mỗi buổi chiều.)
- Đứa trẻ vấp ngã ở bậc cửa vì chạy quá nhanh. (Đứa trẻ vấp ngã ở bậc cửa vì chạy quá nhanh.)
- Họ đặt một chậu hoa nhỏ trang trí bên cạnh bậc cửa. (Họ đặt một chậu hoa nhỏ trang trí bên cạnh bậc cửa.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Ngồi bậc cửa": Một hành động thường thấy, gợi lên hình ảnh thư thái, quan sát hoặc chờ đợi ở vị trí ranh giới của ngôi nhà.
- Ông lão ngồi bậc cửa, mỉm cười nhìn lũ trẻ con chơi đùa. (Ông lão ngồi bậc cửa, mỉm cười nhìn lũ trẻ con chơi đùa.)
"Bước qua bậc cửa": Hành động mang tính nghi thức, đánh dấu việc bước vào hoặc rời khỏi một không gian.
- Cô dâu bước qua bậc cửa nhà chồng với nhiều hy vọng về tương lai. (Cô dâu bước qua bậc cửa nhà chồng với nhiều hy vọng về tương lai.)
Biến thể và từ gần giống
- Ngưỡng cửa (danh từ): Thường dùng thay thế cho "bậc cửa", nhưng có thể thiên về ý nghĩa biểu tượng (ví dụ: ngưỡng cửa cuộc đời) nhiều hơn là cấu trúc vật lý.
- Bậc thềm (danh từ): Có thể bao hàm "bậc cửa", nhưng thường chỉ một cầu thang nhỏ gồm nhiều bậc dẫn lên cửa nhà.
Từ đồng nghĩa
- Bực cửa (danh từ, phương ngữ): Cách nói khác của "bậc cửa", phổ biến ở một số vùng miền.
- Thềm cửa (danh từ): Nhấn mạnh đến mặt bằng ngay trước cửa, có thể không có độ cao rõ rệt như "bậc cửa".
Thành ngữ liên quan
- "Bậc cửa nhà ai, người ấy cao": Thành ngữ thể hiện sự tự hào, coi trọng không gian và vị thế của chính mình.
- Anh ta luôn nói "bậc cửa nhà ai, người ấy cao" để khẳng định chủ quyền của mình. (Anh ta luôn nói "bậc cửa nhà ai, người ấy cao" để khẳng định chủ quyền của mình.)